Bệnh gai cột sống là gì – Thông Tin Y Tế 2019

DS. Lương Huỳnh Hiếu 25/07/2019 25 Views

Gai cột sống là một bệnh lý xương khớp thường gặp ở nhóm người cao tuổi, do hiện tương xương cột sống bị thoái hóa. Đây là một căn bệnh mãn tính, gây đau đớn và ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Những thông tin hữu ích nhất về nguyên nhân, cách điều trị và phòng tránh bệnh lý này sẽ được chia sẻ dưới đây.

Bệnh gai cột sống là gì

Gai cột sống có tên gọi khoa học là Spondylosis. Đây là một bệnh lý thuộc biến chứng do thoái hóa xương cột sống gây ra. Đặc điểm của bệnh đó chính là sự xuất hiện của những mỏm gai xương ở phía ngoài hoặc hai bên cột sống.

Hiện tượng này xảy ra do bề mặt của khớp bị tổn thương, do sự lắng đọng canxi theo thời gian tại các đĩa sụn, thân đốt sống bị thoái hóa hoặc dây chằng quanh khớp bị viêm khớp cột sống mãn tính.

Gai cột sống là gì
Gai cột sống là gì

Nhìn chung bất cứ phần nào trên xương cột sống đều có thể mọc gai xương. Nhưng thông thường thì tại xương cột sống lưng và cột sống cổ là xuất hiện nhiều nhất. Vị trí phát triển gai xương thường là ở mặt trước và hai bên cột sống.

Và ở những vị trí này thì bệnh gai cột sống không gây nguy hiểm cho tính mạng. Tuy vậy, khi gai xương cọ xát vào các mô cơ, vào các dây thần kinh thì sẽ gây ra những cơn đau nhức và làm giới hạn vận động.

Trong một số trường hợp cá biệt, gai xương mọc về phía sau và xâm lấn vào rễ dây thần kinh, chèn ép làm hẹp ống tủy. Đây là những vị trí nguy hiểm và gai xương phát triển có thể khiến người bệnh bị tê liệt chân tay hoặc liệt toàn thân vĩnh viễn.

Bệnh gai cột sống thường tập trung ở đối tượng trung niên từ 40 tuổi trở nên. Hầu hết người già trên 60 tuổi đều sẽ xuất hiện gai xương. Bệnh xuất hiện nhiều ở nam giới hơn là nữ giới.

Triệu chứng của bệnh gai cột sống

Các triệu chứng gai cột sống có mức độ biểu hiện phụ thuộc vào vị trí mọc gai xương cũng như tình trạng phát triển của nó. Khi gai xương mới xuất hiện thường chỉ cao khoảng 1 – 2 mm và không có biểu hiện gì rõ ràng. Khi gai xương phát triển lớn hơn và cọ xát với xương hoặc mô cơ xung quanh thì sẽ gây ra triệu chứng đau nhức. Sau đây là một số những dấu hiệu biểu hiện bệnh gai cột sống điển hình :

Triệu chứng bệnh gai cột sống
Triệu chứng bệnh gai cột sống
  • Xuất hiện thường xuyên những cơn đau ở vùng thắt lưng, cổ và đau tăng lên khi di chuyển, vận động và giảm bớt khi nghỉ ngơi.
  • Khi bệnh tiến triển nặng hơn, nếu vị trí gai xương ở vùng thắt lưng thì cơn đau sẽ lan xuống hông và lan dọc xuống hai chân. Nếu gai cột sống ở vị trí cổ thì cơn đau sẽ lan xuống hai tay hoặc kéo lên đỉnh đầu, dẫn đến đau đầu, buồn nôn.
  • Cơ thể mất cân bằng
  • Dây thần kinh bị chèn ép khiến cơ bắp yếu đi, đặc biệt là ở các chi. Dôi khi chân tay bị mất cảm giác, tê mỏi, đi không vững.
  • Trong trường hợp có biến chứng nguy hiểm sẽ dẫn đến mất kiểm soát đại tiểu tiện.
  • Xuất hiện hiện tượng rối loạn phản xạ tự động, hạ hô hấp, tăng tiết mồ hôi, biến chứng huyết áp,…

Nguyên nhân gai cột sống và cơ chế hình thành bệnh

Bản chất của cơ chế hình thành bệnh gai cột sống đó là việc đĩa đệm hoặc dây chằng giữa hai đốt sống bị thoái hóa. Nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa xương có thể là do tuổi già, do áp lực của việc vận động mạnh trong thời gian dài, chấn thương,… Khi đó, các đốt sống liền kề nhau ma sát, tiếp xúc trực tiếp với nhau rồi mòn dần và hình thành nên các mỏm gai xương.

Nguyên nhân gai cột sống
Nguyên nhân gai cột sống

Theo thống kê thì nguyên nhân gai cột sống được chia ra thành ba nhóm chính như sau :

  • Viêm khớp cột sống hoặc viêm gân mãn tính: Quá trình viêm sau một thời gian dài khiến cho phần sụn của đốt sống bị mài mòn. Bề mặt sụn không còn trơn láng mà trở nên nhám và thô ráp. Sau cùng, hai bề mặt của hai đốt xương liền kề tiếp xúc, ma sát với nhau, kích thích cơ thể hình thành phản ứng tự sửa chữa. Tuy nhiên, chính điều này lại dẫn đến việc xuất hiện gai xương.
  • Hiện tượng lắng đọng canxi: Đây là nguyên nhân thường gặp và phổ biến nhất của bệnh gai cột sống ở những người lớn tuổi. Cụ thể là do hiện tượng tích tụ canxi tại các dây chằng, gân quanh đốt sống bị thoái hóa. Sau một thời gian canxi lắng đọng lại làm hình thành gai xương.
  • Chấn thương tại xương cột sống: Những chấn thương làm hư hại vùng xương cột sống sẽ khiến cơ thể xảy ra phản ứng tự sửa chữa nơi bị tổn thương và dẫn đến tạo ra gai xương. Các chấn thương này xuất hiện có thể do tai nạn, do thói quen ngồi sai tư thế trong thời gian dài, mang vác nặng nhọc gây sức ép lớn lên xương cột sống,…

Các phương pháp điều trị bệnh gai cột sống

Dù y học ngày nay đã rất phát triển nhưng hiện tại vẫn chưa tìm ra phương pháp nào giúp điều trị khỏi hoàn toàn bệnh gai cột sống. Tuy vậy, nếu phát hiện và điều trị tích cực bệnh từ sớm thì vẫn có thể cải thiện và kiểm soát bệnh đến 80%.

Các phương pháp điều trị gai cột sống tập trung vào nhiệm vụ giảm thiểu triệu chứng, hồi phục chức năng và ức chế sự phát triển của bệnh. Các phương chữa trị bệnh được áp dụng phổ biến hiện nay bao gồm:

Điều trị bệnh gai cột sống bằng thuốc Tây:

Các loại thuốc thường được chỉ định gồm thuốc giảm đau, thuốc chống viêm không steroid và thuốc giãn cơ. Ưu điểm của phương pháp này là đem lại hiệu quả ức chế triệu chứng tức thì và rất tiện dụng. Tuy nhiên, nếu lạm dụng thuốc Tây trong thời gian dài sẽ có thể gây ảnh hưởng đến chức năng của gan và thận.

Chữa bệnh gai cột sống bằng Đông y:

Phương pháp Đông y điều trị bệnh gai cột sống theo hai hướng tác động đồng thời là châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt và dùng thuốc uống. Các liệu pháp này kích thích vào các huyệt đạo, tác dụng từ bên trong cơ thể nhằm giảm đau và tăng cường lưu thông tuần hoàn máu, phục hồi chức năng của xương sống. Đây là phương pháp an toàn và có tác dụng lâu dài, tuy nhiên tính tiện dụng không cao.

Cách trị gai cột sống cổ bằng Đông y
Cách trị gai cột sống cổ bằng Đông y

Chữa gai cột sống bằng thuốc nam:

Với người bệnh bị gai cột sống ở giai đoạn sớm thì việc điều trị bằng cây thuốc nam sẽ rất thích hợp. Ưu điểm của phương pháp này là giá thành rẻ, dễ kiếm, dễ tìm, dễ thực hiện và rất an toàn, lành tính. Nhưng vì lượng dược tính trong thuốc nam không cao nên chỉ phù hợp với bệnh ở thể nhẹ và mất nhiều thời gian để thuốc phát huy tác dụng. Các bài thuốc nam phổ biến được lưu truyền gồm: bài thuốc từ hạt đu đủ, từ cây xương rồng, hạt đười ươi, cây lá cẩm, rau dền gai,…

Vật lí trị liệu:

Đây là phương pháp sử dụng các tác động vật lí lên cơ thể nhằm tăng cường sức khỏe cho dây chằng và cơ, phục hồi chức năng và định hình xương cột sống. Các liệu pháp vật lí trị liệu hiện đại sử dụng phổ biến hiện nay gồm có: kích thích điện, nhiệt, kéo giãn xương cột sống, siêu âm, sóng ngắn, laser, …

Phẫu thuật gai cột sống:

Vì chi phí phẫu thuật tốn kém, thực hiện phức tạp mà nguy cơ tái bệnh khá cao nên phẫu thuật không phải là phương pháp được ưu tiên sử dụng. Đây chỉ là biện pháp cuối cùng được chỉ định trong trường hợp những phương pháp kể trên không có tác dụng, hoặc trong trường hợp bệnh có biến chứng nguy hiểm.

Phòng ngừa bệnh gai cột sống

Thói quen sinh hoạt, làm việc và ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng rất lớn đến nguy cơ mắc bệnh gai cột sống. Để hạn chế khả năng mắc bệnh, bạn có thể áp dụng những lưu ý sau:

  • Chú ý giữ tư thế đúng trong sinh hoạt và làm việc: Tránh tư thế khom lưng trong thời gian dài. Luân phiên thay đổi tư thế khi ngồi làm việc. Giữ tư thế tốt, thẳng lưng cả khi nằm hoặc ngồi.
  • Tránh các chấn thương ở xương cột sống
  • Hạn chế mang vác nặng nề, làm việc quá sức.
  • Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, lành mạnh, giàu canxi, vitamin D, C, nhiều chất xơ, …
  • Hạn chế chất béo để tránh tăng cân, béo phì.
  • Tránh xa các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá,…
  • Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao, nhất là những bộ môn tốt cho xương cột sống như yoga, aerobic, bơi lội, đạp xe,…

Bài viết đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và đầy đủ nhất về căn bệnh gai cột sống. Chìa khóa trong điều trị căn bệnh này là phát hiện và chữa trị bệnh càng sớm càng tốt. Vì vậy, hãy luôn quan tâm, chú ý đến những thay đổi của cơ thể để có thể phát hiện bệnh kịp thời.